Ông Hoàng Bảy

Ông Hoàng Bảy hay thường gọi là Ông Bảy Bảo Hà. Ông là con Đức Vua Cha. Theo lệnh vua, ông giáng phàm trần, trở thành con trai thứ bảy trong danh tộc họ Nguyễn, cuối thời Lê. Vào triều Lê Cảnh Hưng,

hoang_bay

 

Ông Hoàng Bảy hay thường gọi là Ông Bảy Bảo Hà. Ông là con Đức Vua Cha. Theo lệnh vua, ông giáng phàm trần, trở thành con trai thứ bảy trong danh tộc họ Nguyễn, cuối thời Lê. Vào triều Lê Cảnh Hưng, có giặc Trung Quốc từ Vân Nam tràn sang cướp bóc, đốt phá. Triều đình bèn cử ông, dọc theo sông Hồng, lên đánh đuổi quân giặc và trấn giữ vùng biên ải nơi Bảo Hà, Lào Cai. Tại đất Bảo Hà, ông thống lĩnh lục thủy, đánh đuổi quân giặc về vùng Vân Nam, sau đó ông chiêu dụ các thổ hào địa phương đón người Dao, người Thổ, người Nùng lên khẩn điền lập ấp. Sau này trong một trận chiến đấu không cân sức, Ông Bảy bị giặc bắt, chúng tra khảo hành hạ dã man, nhưng ông vẫn một lòng kiên trung, quyết không đầu hàng, cuối cùng, không làm gì được, chúng sát hại ông rồi mang thi thể vứt xuống dòng sông. Kì lạ thay, di quan của ông dọc theo sông Hồng, trôi đến phà Trái Hút, Bảo Hà, Lào Cai thì dừng lại. Còn một điều kì lạ nữa là khi ông bị giặc sát hại, thì trời bỗng chuyển gió, mây vần vũ, kết lại thành hình thần mã (ngựa), từ thi thể ông phát ra một đạo hào quang, phi lên thân ngựa, đến Bảo Hà thì dừng lại, trời bỗng quang đãng, mây ngũ sắc kết thành hình tứ linh chầu hội. Sau này khi hiển linh ông được giao quyền cho trấn giữ đất Lào Cai, ngự trong dinh Bảo Hà, đến lúc này ông nổi tiếng là một Ông Hoàng không chỉ giỏi kiếm cung mà còn rất ăn chơi, phong lưu: khi thanh nhàn ông ngả bàn đèn, uống trà mạn Long Tỉnh, ngồi chơi tổ tôm, tam cúc, xóc đĩa... lúc nào cũng có thập nhị tiên nàng hầu cận, ông cũng luôn khuyên bảo nhân dân phải ăn ở có nhân có đức, tu dưỡng bản thân để lưu phúc cho con cháu. Triều vua Minh Mạng, Thiệu Trị sắc tặng ông danh hiệu “Trấn An Hiển Liệt” và các triều vua nhà Nguyễn khác tôn ông danh hiệu: “Thần Vệ Quốc_ Ông Hoàng Bảy Bảo Hà”.

Ông Bảy là Ông Hoàng hay ngự về đồng nhất, cũng bởi vì trong hàng Tứ Phủ Ông Hoàng, ông rất hay chấm lính bắt đồng (có quan niệm cho rằng, những người nào mà sát căn Ông Bảy thì thường thích uống trà tàu, hay đánh tổ tôm, xóc đĩa...). Khi ngự về đồng, ông thường mặc áo lam hoặc tím chàm (thêu rồng kết uốn thành hình chữ thọ), đầu đội khăn xếp có thắt lét lam, cài chiếc kim lệch màu ngọc thạch. Ông ngự về tấu hương, khai quang rồi cầm đôi hèo, cưỡi ngựa đi chấm đồng. Đến giá Ông Bảy về ngự, nếu ông ném cây hèo vào người nào thì coi như ông đã chấm đồng người đó. Lúc ông giá ngự, thường dâng ông ba tuần trà tàu rồi thuốc lá có tẩm thuốc phiện.

Đền thờ Ông Hoàng Bảy được lập tại nơi năm xưa di hài của ông lưu lại là Đền Bảo Hà, nằm ở chân đồi Cấm, bên bờ thượng lưu sông Hồng, ở bên bến phà Trái Hút, thuộc xã Bảo Hà, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai (Vì thú chơi phong lưu của ông nên nơi ông ngự còn được mệnh danh là Trái Hút Bảo Hà). Ngày tiệc chính của ông là ngày 17/7 âm lịch, vào ngày này, ở đền ông tập nập du khách thập phương đến dâng ông ngựa xám, bàn đèn, thuốc cống, kẹo xìu (kẹo lạc)... để cầu tài cầu lộc. Khi thỉnh ông về ngự, văn thường hát rằng:

“Bảo Hà đất ấy phong quang

Thỉnh Ông Hoàng Bảy xe loan ngự về

[...] Bắc Nam đôi sứ vào ra

Đồn rằng Ông Bảy Bảo Hà tối linh”

Khi nói về sự tích của ông, văn hát:

“Con ngôi Thượng Đế Đức Vua Cha

Giáng tại Sơn Lâm, trấn Bảo Hà

Diện mạo hồng hào so vẻ ngọc

Dung nghi tươi tốt khác nhường hoa”

Hay khi ông ngự vui, văn thường hát để ông ban thưởng:

“Ai lên Trái Hút Bảo Hà

Nếm mùi phong nguyệt ấy là cảnh tiên

[...] Cỏ cây hoa lá tần ngần

Hoa đào năm ngoái mười phần kém xa

[...] Ba gian tòa đá phủ rêu

Ai người có phúc được theo Ông Hoàng

[...] Dang tay mở khóa động đào

Ai người dày phúc đưa vào quần tiên

[...] Lâng lâng rũ sạch bụi trần

Một ngày bắc ghế nên duyên nợ nhiều”

Hay có cả những đoạn rất hay, độc đáo nói về các thú ăn chơi của Ông Bảy như xóc đĩa, tam cúc, tổ tôm...:

“Đĩa vàng bát ngọc bày ra

Bạn tiên trải chiếu long hoa tức thì

Phàm tâm tả hữu hồ kì

Ông Bảy xóc đĩa bốn bề xôn xao”

“Khi thanh nhàn Ông Hoàng giá ngự

Ngự về đồng dự hội tổ tôm

Màn hoa chắn gió đông nồm

Hiên loan bóng quế chiều hôm đánh bài

Ông Bảy ngồi khoan thai cách điệu

Sập công đồng trải chiếu long lân

Hương xông gấm vóc áo quần

Dang tay châu báu kim ngân đánh bài”

“Cuộc cờ xóa xóa bày bày

Ván bài tam cúc xưa nay tức cười

[...] Pháo kia nổi hiệu lôi oanh

Tốt không bảo vệ giữ mình được sao

Người nay đợi lệnh Thiên tào

Giữ xe pháo mã điều vào giáp công

[...] Xưa nay việc nước việc nhà

Giữ bền sĩ tốt ấy là thành công”

Và có hẳn một đoạn nói về thập nhị tiên nàng hầu cận ông:

“Lệnh sai thập nhị tiên nàng

Cô nào việc ấy sửa sang đứng hầu

Cô Cả pha nước trà tàu

Nhấp vào vừa ý gật đầu ban khen

Cô Đôi dâng bộ khay đèn

Xe ngà diện sứ móc tiêm nạm vàng

[...] Cô Mười Hai trải chiếu chia bài

Tổ tôm chắn cạ nào ai dám bì

[...] Thoi xanh vượt suối băng ngàn

Mười hai tiên nữ rước hoàng về dinh”

Các bài viết khác
  Đạo mẫu ở Việt Nam (27/01/2013)
  Ông Hoàng Bơ (22/06/2011)
  Ông Hoàng Đôi (22/06/2011)
  Ông Hoàng Cả (22/06/2011)
  Ông Hoàng (22/06/2011)
  Chầu Bé Bắc Lệ (22/06/2011)
  Chầu Bé Thoải Cung (22/06/2011)
  Chầu Mười Đồng Mỏ (22/06/2011)
  Chầu Chín Cửu Tỉnh (22/06/2011)